Kan AI gebruik bewezen worden door examencommissies?

"𝗜𝗸 𝘇𝗶𝗲 𝗵𝗲𝘁 𝗴𝗲𝘄𝗼𝗼𝗻."
"𝗛𝗲𝘁 𝗶𝘀 𝘁𝗲 𝗺𝗼𝗼𝗶 𝗼𝗺 𝗱𝗼𝗼𝗿 𝗲𝗲𝗻 𝘀𝘁𝘂𝗱𝗲𝗻𝘁 𝗴𝗲𝘀𝗰𝗵𝗿𝗲𝘃𝗲𝗻 𝘁𝗲 𝘇𝗶𝗷𝗻."
"𝗜𝗸 𝗵𝗲𝗯 𝗴𝗲𝗲𝗻 𝗯𝗲𝘄𝗶𝗷𝘀 𝗻𝗼𝗱𝗶𝗴, 𝗶𝗸 𝘄𝗲𝗲𝘁 𝗵𝗲𝘁 𝘇𝗲𝗸𝗲𝗿."

Steeds vaker hoor ik dit soort uitspraken in zaken waarin studenten worden beschuldigd van het gebruik van AI.

Maar wat als AI-gebruik niet bewezen kan worden?

Ik vind het terecht dat een examencommissie niet zomaar mag overgaan tot het vaststellen van fraudezaken. In AI-zaken blijven beschuldigingen vaak hangen in vermoedens, en vermoedens zijn géén bewijs.

Meerdere studenten heb ik inmiddels bijgestaan in dit soort procedures. Steeds weer strandt de beschuldiging, omdat het gebruik van AI niet buiten redelijke twijfel kan worden aangetoond. Daarvoor is meer nodig: bijvoorbeeld een verklaring van de student zelf of technisch bewijs dat overtuigend is.

Rapporten of tools die AI-gebruik kunnen “aantonen” bestaan momenteel niet in betrouwbare vorm. Toch worden studenten regelmatig gesanctioneerd op basis van onderbuikgevoel of de indruk dat een tekst “te goed geschreven” is.

Daarnaast geldt bij veel opleidingen: AI mag wel, maar niet ongeoorloofd. Alleen... wat precies ongeoorloofd is, blijft vaak vaag. Dat maakt het lastig voor zowel studenten als docenten.

We bevinden ons in een tijdperk waarin AI niet te vermijden is. In plaats van het te verbannen, zouden we studenten moeten leren verantwoord en transparant met AI om te gaan.

🎙️ In Studentzaken de Podcast bespreken we een zaak aan Hogeschool Leiden, waarin een beschuldiging van AI-gebruik géén stand hield.